پرندگانِ بئاتو آنجلیکو

نویسنده: آنتونیو تابوکی

مترجم: شقایق شرفی

ادبیات معاصر ایتالیایی (55)

«تویی که بوی ریحان می‌دهی؟» پرنده انگشت بلند و کشیده‌اش را گذاشت روی دهانش، انگار که می‌خواست بگوید ساکت، بعد نزدیکش شد و در آغوشش گرفت. پدر جووّانی گیج از شب و بوی خوش ریحان و آن چهره شفاف با گیسوان بلند گفت: «نرینا دارم خواب می‌بینم.» پرنده لبخند زد و قبل از اینکه ترکش کند با صدای خش‌خش بال‌هایش گفت فردا باید از ما نقاشی کنی ما به همین خاطر آمده‌ایم.

- از متن کتاب -

«پرندگان بئاتو آنجلیکو» مجموعه‌ای از 11 داستانِ کوتاه، آخرین اثر آنتونیو تابوکی در کتاب خورشید است که نخستین‌بار در سال 1987 منتشر شد. این کتاب با ترجمه شقایق شرفی و با اجازة رسمی از همسر تابوکی به زبان فارسی منتشر شده است.

نخستین اثر تابوکی که در کتاب خورشید منتشر شده، رمان «سرِ بربادرفته داماشنو مونته‌یرو» است. در آثار بعدی او، «زمان» یکی از مهم‌ترین عناصر است؛ همان‌طور که در «زمان زود پیر می‌شود» می‌بینیم، گذشته و حال مدام درهم می‌آمیزند و مرز میان واقعیت و خیال، خواب و بیداری، عمداً مبهم می‌شود. تصویر و نقاشی هم دارای جایگاهی ویژه‌ هستند و آثاری از ونگوگ و گویا در داستان‌ها حضور پیدا می‌کنند.

در کنار زمان، «تصویر» هم جایگاه مهمی در جهان تابوکی دارد؛ عکس، نقاشی و آثاری که گذشته را در دلِ لحظه حال زنده می‌کنند. مثلاً در «پریرا چنین می‌گوید»، خبرنگار بیوه با عکس همسرش حرف می‌زند و آن را با خود به سفر می‌برد. در «رکوئیم» با آثار بوش روبه‌رو می‌شویم، و در این مجموعه نیز، در کنار ونگوگ، پای آثار گویا به داستان‌ها باز می‌شود. نقاشی و هنرهای تجسمی، در جهان ادبی تابوکی حضوری پُررنگ دارند.

عنوان کتاب به بئاتو آنجلیکو، نقاش و راهب دومینیکن ایتالیایی اشاره دارد. پرنده‌ها نیز در داستان‌ها فقط پرنده نیستند؛ بیشتر نشانه‌هایی‌اند که خواننده را از جهان آشنا به مرز میان خواب، خاطره و واقعیت می‌برند.

آنتونیو تابوکی در طول زندگی ادبی خود جوایز و افتخارات متعددی از جمله جایزه مدیسی فرانسه، فلایانو، ویا‌رِجو، کامپی‌یلو و جایزه اشتات پرایس اتریش را دریافت کرده است.