یک‌چیز به‌هرحال یک‌چیز است

نویسنده: آلبرتو موراویا

مترجم: اعظم رسولی

ادبیات معاصر ایتالیایی (8)

انگار زنم بو برده بود که جای رییس بانک را در زندگی من گرفته. به‌همین‌خاطر از آن روز به بعد، از هر طرف، ریز و درشت، دستور بود که می‌داد: «تو به‌هیچ‌دردی نمی‏خوری! ذاتاً بیکاره‏ای! من نباشم از گشنگی می‏میری! آخه به یه دردی بخور. پاشو همه‏جارو تمیز کن. لباس‏ها رو بشور. پیراهن‏ها‏ رو اتو کن. برو خرید کن. غذا بپز. خونه ‏رو مرتب کن.»

«یک‌چیز به‌هر‌حال یک‌چیز است» مجموعه‌ای از 20 داستانِ کوتاه است که به دوران جدیدی از حیات نویسندگی آلبرتو موراویا تعلق دارد. 21 داستانِ کوتاه دیگر از این مجموعه نیز در «دیوار و شمعدانی» از کتاب خورشید منتشر شده‌ است. 

گاهی کافی است یک‌چیز کوچک از جای خودش بیرون برود. یک کلمه، یک نگاه، یک عادت، یک شیء، یک رابطه. از همان لحظه، چیزی در جهان عوض می‌شود؛ نه لزوماً در خود جهان، بلکه در ذهن آدمی که به آن نگاه می‌کند.

در این کتاب، موراویا زندگی روزمره را به قلمرویی غریب می‌بَرد؛ جایی که کلمات همیشه از اختیار آدم‌ها پیروی نمی‌کنند، اشیا می‌توانند معنایی غیرمنتظره پیدا کنند، عادت‌ها به وسواس تبدیل می‌شوند و آدم‌ها گاهی در ساده‌ترین موقعیت‌ها، با چیزی ناشناخته درون خودشان روبه‌رو می‌شوند و شاید مسئله همین باشد: چیزها همان‌قدر که واقعی‌اند، می‌توانند ساختة ذهن ما هم باشند.

آلبرتو موراویا از مهم‌ترین نویسندگان ایتالیایی قرن بیستم، در طول زندگی ادبی خود جوایز مهمی چون استرگا، مارزوتو، ویارِجو، مونْدلّو و جایزة ملی ادبی پیزا را دریافت کرد. او در سال‌های پایانی زندگی نیز با دریافت پِنّا دورو و عنوان «شخصیت اروپایی» مورد تقدیر قرار گرفت. موراویا همچنین 24 بار نامزد جایزة ادبی نوبل شد؛ نامزدی‌هایی که از سال 1949 تا 1974 ادامه داشتند.